{"id":901,"date":"2023-06-06T01:01:56","date_gmt":"2023-06-06T01:01:56","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ayyildizgrup.com.tr\/?p=901"},"modified":"2023-06-09T21:13:33","modified_gmt":"2023-06-09T21:13:33","slug":"gen-bankasi-nedir-ne-ise-yarar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ayyildizgrup.com.tr\/?p=901","title":{"rendered":"Gen bankas\u0131 nedir ne i\u015fe yarar?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fimiz ve gen kaynaklar\u0131m\u0131z \u00e7ok \u00e7e\u015fitli nedenlerle yok olma tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya. \u00dclkemizin sahip oldu\u011fu biyolojik \u00e7e\u015fitlilik ve bitki genetik kaynaklar\u0131n\u0131, do\u011fal ya\u015fam alanlar\u0131 yan\u0131nda en \u00f6nemli koruma y\u00f6ntemlerinden biri tohum gen bankalar\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tohum gen bankalar\u0131n\u0131n amac\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fma prensipleri nelerdir?&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tohum gen bankalar\u0131 tohumlar\u0131n uygun ko\u015fullarda uzun s\u00fcre muhafaza edildi\u011fi yerlerdir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde tar\u0131msal \u00fcretimi artt\u0131rmak, yeni \u00e7e\u015fitler geli\u015ftirmek \u00fczere gen havuzlar\u0131n\u0131 geni\u015fletmek, kaybolma tehlikesi alt\u0131ndaki t\u00fcrleri korumak amac\u0131yla genetik kaynaklar\u0131n toplanmas\u0131, muhafazas\u0131 ve kullan\u0131m\u0131 giderek \u00f6nemi artan konulard\u0131r. T\u00fcrkiye de&nbsp; genetik kaynaklar a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin \u00fclkelerden biri olarak, bu genetik \u00e7e\u015fitlili\u011fi korumak ve kullan\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flamak \u00fczere t\u00fcm d\u00fcnyayla birlikte bir dizi \u00f6nlem almaktad\u0131r. Genetik kaynaklar\u0131n korunmas\u0131, canl\u0131n\u0131n do\u011fal ya\u015fam alan\u0131nda korunmas\u0131 (in situ) ve do\u011fal ya\u015fam alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda (ex situ) olmak \u00fczere birbirini tamamlayan iki yakla\u015f\u0131m bulunmaktad\u0131r. Milli parklar, tabiat\u0131 koruma alanlar\u0131 gibi do\u011fal ya\u015fam alanlar\u0131nda koruman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, do\u011fal ya\u015fam alanlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda genetik kaynaklar\u0131n en \u00f6nemli koruma y\u00f6ntemlerinden biri tohum gen bankalar\u0131d\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130KL\u0130M DE\u011e\u0130\u015e\u0130KL\u0130\u011e\u0130 TARIMSAL \u00dcRET\u0130M\u0130 ETK\u0130L\u0130YOR<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00dclkemizde Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131, Tar\u0131msal Ara\u015ft\u0131rmalar ve Politikalar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne ba\u011fl\u0131 iki adet tohum gen bankas\u0131 bulunmaktad\u0131r. Bunlar: Ege Tar\u0131msal Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc b\u00fcnyesinde yer alan Ulusal Tohum Gen Bankas\u0131 ve Tarla Bitkileri Merkez Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc b\u00fcnyesinde bulunan T\u00fcrkiye Tohum Gen Bankas\u0131\u2019d\u0131r. Her iki gen bankas\u0131nda 100 binin \u00fczerinde tohum \u00f6rne\u011fi bulunmakta ve iki gen bankas\u0131 ayn\u0131 zamanda birbirinin yedekleme materyalini de muhafaza etmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi, bitkisel ve hayvansal \u00fcretimi etkilemekte, ayr\u0131ca artan d\u00fcnya n\u00fcfusunu beslemek ve g\u0131da g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak amac\u0131yla yeni iklim ko\u015fullar\u0131na, hastal\u0131k ve zararl\u0131lara dayan\u0131kl\u0131 \u00e7e\u015fitler geli\u015ftirmemiz gerekmekte bunun da temelinde genetik kaynaklar\u0131m\u0131z yer almaktad\u0131r.&nbsp; \u00d6zellikle k\u00fclt\u00fcr bitkilerinin yabani akrabalar\u0131nda bu ko\u015fullara dayan\u0131kl\u0131 bireyler bulunmakta. Bu genetik kaynaklar\u0131n toplanmas\u0131, muhafaza alt\u0131na al\u0131nmas\u0131, \u0131slah \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda bu materyalin ebeveyn olarak kullan\u0131lmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli, t\u00fcm bunlar gen bankalar\u0131 vas\u0131tas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirilmektedir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Tohum gen bankalar\u0131, genetik kaynak niteli\u011findeki bitki materyalinin do\u011fadan, \u00e7ift\u00e7ilerden ya da ara\u015ft\u0131rma projelerinden temin edilerek, genetik \u00e7e\u015fitlili\u011fin korunmas\u0131 amac\u0131yla muhafaza alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131, uluslararas\u0131 kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f standartlarda \u00f6zel saklama ko\u015fullar\u0131na sahip merkezlerdir. Bu tohumlar gerekti\u011finde ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n hizmetine sunmak \u00fczere, ilgili pasaport bilgileriyle birlikte muhafaza edilir.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye Tohum Gen Bankas\u0131, 1988 y\u0131l\u0131ndan bu yana yedekleme faaliyetlerini ve ara\u015ft\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmekle birlikte bug\u00fcnk\u00fc ad\u0131yla, modern binas\u0131 ve teknolojik altyap\u0131s\u0131yla 2010 y\u0131l\u0131nda hizmete a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 250 bin tohum saklama kapasitesi ile alan\u0131nda d\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011finde \u00f6nemli bir konuma sahiptir. \u015eu anda 60 binin \u00fczerinde tohum \u00f6rne\u011fi bulunmaktad\u0131r. Ziraat m\u00fchendisi, biyolog, bilgisayar m\u00fchendisi, tekniker, laborant ve teknisyenlerden olu\u015fan bir ekiple \u00e7al\u0131\u015fan merkez; iki adet orta, iki adet uzun, iki adet k\u0131sa d\u00f6nem olmak \u00fczere so\u011fuk odalar, molek\u00fcler biyoloji ve tohum fizyolojisi olmak \u00fczere iki laboratuvar, kurutma ve paketleme \u00fcniterleri, iklim odalar\u0131 ve kurutulan bitki \u00f6rneklerinin ileride yap\u0131lacak \u00e7al\u0131\u015fmalara referans olmas\u0131 i\u00e7in 60 bin \u00f6rnek kapasiteli bir herbaryuma sahiptir. T\u00fcrkiye Tohum Gen Bankas\u0131nda yap\u0131lan t\u00fcm bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar (\u00e7imlenme, kurutma, muhafaza vb.) Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u0131da ve Tar\u0131m \u00d6rg\u00fct\u00fc (FAO) ve Uluslararas\u0131 Tohum Test Birli\u011fi (ISTA) standartlar\u0131na uygun olarak y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir tar\u0131m i\u00e7in tohum gen bankas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca faydalar\u0131 nelerdir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Gen bankalar\u0131, bitkisel biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fimizi koruman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra tar\u0131m\u0131 yap\u0131lan t\u00fcrlere ait genetik kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131n \u0131slah programlar\u0131nda kullan\u0131ma haz\u0131r olmas\u0131nda b\u00fcy\u00fck rol oynar. Tar\u0131m\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131ndan itibaren genetik kaynaklar \u00e7ift\u00e7i elinde geleneksel y\u00f6ntemlerle saklan\u0131rken g\u00fcn\u00fcm\u00fczde gen bankalar\u0131nda sistematik bir bi\u00e7imde muhafaza edilir hale gelmi\u015ftir. T\u00fcrkiye Tohum Gen Bankas\u0131 bu ama\u00e7la \u0131slah programlar\u0131na ve akademik \u00e7al\u0131\u015fmalara materyal temini yapmakta, \u00fclkemizde ve d\u00fcnyada bu konuda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 takip etmekte ve uygulamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u0131slah materyali s\u00fcrekli se\u00e7ilim nedeniyle daralan bir gen havuzuna sahipken yerel \u00e7e\u015fitlerde genetik \u00e7e\u015fitlilik y\u00fcksektir. Bu genetik \u00e7e\u015fitlili\u011fin gerekli tan\u0131mlamalar yap\u0131ld\u0131ktan sonra \u0131slah \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na aktar\u0131lmas\u0131 ile kurakl\u0131k\/tuz stresi\/hastal\u0131k etmenleri ya da zararl\u0131lara dayan\u0131kl\u0131 veya kalite \u00f6zellikleri bak\u0131m\u0131ndan \u00fcst\u00fcn \u00e7e\u015fitler geli\u015ftirilmesine katk\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r. Ayr\u0131ca t\u0131p, eczac\u0131l\u0131k, molek\u00fcler biyoloji, end\u00fcstri vb. alanlara materyal sa\u011flanarak bitki \u00e7e\u015fitlili\u011finin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kullan\u0131m\u0131na katk\u0131 sa\u011flanmaktad\u0131r.&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fimiz ve gen kaynaklar\u0131m\u0131z \u00e7ok \u00e7e\u015fitli nedenlerle yok olma tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya. \u00dclkemizin sahip oldu\u011fu biyolojik \u00e7e\u015fitlilik ve bitki genetik kaynaklar\u0131n\u0131, do\u011fal ya\u015fam alanlar\u0131 yan\u0131nda en \u00f6nemli koruma y\u00f6ntemlerinden biri tohum gen bankalar\u0131d\u0131r. Tohum gen bankalar\u0131n\u0131n amac\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fma prensipleri nelerdir?&nbsp; Tohum gen bankalar\u0131 tohumlar\u0131n uygun ko\u015fullarda uzun s\u00fcre muhafaza edildi\u011fi yerlerdir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde tar\u0131msal&hellip; <br \/> <a class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.ayyildizgrup.com.tr\/?p=901\">Devam\u0131<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ayyildizgrup.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/901"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ayyildizgrup.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ayyildizgrup.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ayyildizgrup.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ayyildizgrup.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=901"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.ayyildizgrup.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/901\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":902,"href":"https:\/\/www.ayyildizgrup.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/901\/revisions\/902"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ayyildizgrup.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=901"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ayyildizgrup.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=901"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ayyildizgrup.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=901"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}